Borshevik Sosnovsky • Alexey Opaev, Arkady Kuramshin • Obraz naukowy dnia "Elementy" • Botanika, chemia

Hogweed Sosnovsky

Na zdjęciu – wszechobecna barszcz Sosnowskiego (Heracleum sosnowskyi), których zarośla można obecnie znaleźć w prawie całym środkowym pasie europejskiej Rosji. Został znaleziony w Gruzji i opisany jako gatunek tylko w 1944 roku. W naturalnych warunkach rośnie w lasach górskich i na łąkach podalpejskich we wschodniej części Wielkiego Kaukazu, na wschodnim i południowo-wschodnim Zakaukaziu oraz w północno-wschodniej Turcji. Skąd pochodził tak daleko od swoich naturalnych siedlisk?

Fakt, że barszcz ma wiele interesujących właściwości, które czynią go obiecującym do produkcji kiszonki – paszy dla zwierząt gospodarskich. Barszcz Sosnowski osiąga wysokość 3-4 mi daje dużo zielonej masy. Żyje 3-4 lata, po tym okresie owocuje i umiera. Rosnąć szybko. Uprawy tej rośliny praktycznie nie są dotknięte przez owady. Ponadto jest odporny na zimno. Tak więc dwa lata po opisie gatunku, w 1947 r. Ogrodnictwo Sosnowskiego zostało wprowadzone do pierwotnej kultury w Alpejskim Ogrodzie Botanicznym (region Murmański), a od lat 60. XX w. Zaczęło być szeroko uprawiane w wielu regionach ZSRR (głównie Część europejska), a nawet w Polsce.

Ale wraz z początkiem kultywacji, wiele minusów tej rośliny, na które wcześniej nie zwracano uwagi, zostało odkrytych bardzo szybko – lub po prostu zostało uciszonych. Przede wszystkim, ze względu na wysoką soczystość kiszonki barszczu, kiszonka okazała się niskiej jakości. Po drugie, i co ważniejsze, liście tej rośliny zawierają furanokumaryny, głównie psoralen, bergapten (Bergapten) i metoksenum (Methoxsalen).

Furancoumarins znalezione w soku z barszcz Sosnowski (i inne barszcz)

Furanokumaryny (furokumaryny) występują we wszystkich częściach roślin tego rodzaju. HeracleumJednak ich zawartość w liściach horshevik jest najwyższa. Są to substancje biologicznie czynne mające dwie nieprzyjemne właściwości. Po pierwsze, ze względu na aktywność estrogenową, ich nadmiar w paszach jest niebezpieczny dla zwierząt gospodarskich, ponieważ może prowadzić do naruszenia laktacji i niepłodności. Po drugie, furanokumaryny powodują, że soczysty sok Sosnowski jest niebezpieczny dla ludzi. Faktem jest, że zwiększają one wrażliwość skóry na promieniowanie ultrafioletowe, które może powodować poparzenia słoneczne.

Mechanizm działania furanokumaryn opiera się na fakcie, że ich cząsteczki mają właściwości fotouczulające. Energiaktóre otrzymują z promieniowaniem ultrafioletowym Słońca, nie rozprasza się z powodu oscylacji cząsteczki w postaci energii cieplnej, ale wyzwala kaskadę reakcji chemicznych. Tak więc najprostsza psoralen furanokumaryny, której cząsteczka ma płaską strukturę, jest zdolna do integracji między łańcuchami DNA, a po aktywacji światłem ultrafioletowym reaguje z azotowymi zasadami nukleotydów, łącząc nici DNA. Sieciowanie kwasów nukleinowych uszkadza DNA, zaburza normalne funkcjonowanie komórek, w wyniku czego skóra osoby, zabrudzona sokiem barszczowym i złapana w słońcu, pęcherze i powoli gojące się wrzody. Dlatego lepiej nie niepotrzebnie kontaktować się z barszczem. Oczywiście, barszcz jest chroniony przez psoralen i jego pochodne nie od ludzi – przede wszystkim, furanokumaryny uszkadzają DNA bakterii i grzybów, uniemożliwiając ich rozmnażanie. Zatem furanokumaryny w roślinach pełnią funkcję fitoaleksyn (patrz Phytoalexin) – "broń chemiczna", która chroni roślinę przed organizmami patogennymi.

Furanokumaryny występują nie tylko w soku z barszczu, ale także w innych roślinach, w tym cytrusach.Niektóre furanokumaryny zawarte w sokach cytrusowych, głównie grejpfruty, wpływają na aktywność leków przyjmowanych jednocześnie z sokami. Dlatego dobry lekarz próbuje dowiedzieć się od swojego pacjenta, czy pije sok grejpfrutowy, czy nie je grejpfrutów, i zaleca, aby przestać spożywać grejpfruty w dowolnej formie podczas leczenia niektórymi lekami.

Kiedy wszystkie te nieprzyjemne szczegóły pojawiły się, nie rozmnażają już Borysowa Sosnowskiego. Na początku lat 80. większość upraw została porzucona. Ale roślina była bardzo uparta i szybko dzika. W rezultacie, gdzieś od końca lat 70. i 80. XX wieku, Hogweed jako inwazyjny gatunek zaczął się aktywnie rozprzestrzeniać. Ze względu na fenomenalną witalność w latach 1990-2000 stała się prawdziwą plagą w wielu obszarach europejskiej części Rosji.

Dystrybucja i obfitość parowca Sosnowskiego w Rosji i Europie. Rysunek z witryny rg.ru

Zakłada się, że tak szeroka ekspansja barszczu Sosnowskiego przyczyniła się do powstania dużej liczby zaniedbanych ziem, które powstały w wyniku upadku rolnictwa po rozpadzie ZSRR.Właśnie wtedy barszcz zaczął się szczególnie aktywnie rozprzestrzeniać. Teraz barszcz Sosnowskiego co roku zwiększa zajmowany przez niego obszar o 10%. Oczywiście proponuje się różne środki zwalczania barszczu, ale są one skomplikowane przez wiele cech tej rośliny. Jego korzeń spada do ziemi na głębokość jednego metra, a jeśli nawet niewielki fragment pozostanie po zniszczeniu rośliny, wkrótce wzrośnie. Trudno walczyć z nasionami. Jedna roślina może mieć do kilkudziesięciu tysięcy małych nasion łatwo przenoszonych przez wiatr. Ponadto nasiona są odporne na wiele pestycydów i pozostają żywe przez kilka lat. Jak dotąd najskuteczniejszym sposobem walki jest wykopanie łodygi, co jest bardzo czasochłonne. Inne metody, takie jak koszenie i stosowanie chemikaliów, dają tylko tymczasowy efekt. Tak więc trwają poszukiwania środków do zwalczania pasternaki Sosnowskiego.

Zobacz także o inwazyjnych gatunkach roślin:
Fitoinwazja: niebezpieczeństwo i konsekwencje środowiskowe, "Nauka i życie", №5, 2015.

Zdjęcia z serwisu vasilec.ru.

Alexey Opaev, Arkady Kuramshin


Like this post? Please share to your friends:

;-) :| :x :twisted: :smile: :shock: :sad: :roll: :razz: :oops: :o :mrgreen: :lol: :idea: :grin: :evil: :cry: :cool: :arrow: :???: :?: :!: